ازسقوط رستگان
گزارش پلاتس از 250 شرکت برتر انرژی جهان در سال 2015
بسیاری از فعالان صنایع انرژی، 2014 را به عنوان سالی تاثیرگذار به یاد خواهند داشت؛ سالی که مشخصه آن سقوط آزاد نفت صددلاری و تحولات متزلزل در جهان تولید و مصرف انرژی بوده است. تا پایان سال 2014، قیمت نفت با بیش از 40 درصد کاهش به کمتر از 60 دلار در هر بشکه کاهش یافت و پس از آن در ابتدای سال 2015 موقتاً کف 45دلاری را نیز لمس کرد. مازاد عرضهای که سقوط قیمت را رقم زد و اکنون نیز با آن مواجه هستیم، در نتیجه نفت شیل (Shale Oil)، کاهش رشد تقاضا و سیاستگذاری مبنای جدیدی بود که از سوی تولیدکنندگان اوپک در پیش گرفته شد.
قیمت هر بشکه نفت برنت موعددار در سال 2014 به 85 /98 دلار رسید، یعنی 71 /9 دلار کمتر از میانگین سال 2013 و نخستین میانگین کمتر از 100 دلار پس از سال 2010. آشفتگی قیمت نفت، نگرانیها را درباره نوسانات بازار افزایش داد و تفاوتهای قیمتگذاری انرژی را در میان مناطق تشدید کرد. در سال گذشته کماکان بازار گاز، شاهد اختلاف قیمتگذاریهای منطقهای بود. طی ماه آگوست، گاز طبیعی در ژاپن به قیمت 16 دلار در هر میلیون BTU معامله میشد؛ در حالی که قیمتهای هنری هاب (Henry Hub) حدود چهار دلار در هر میلیون BTU بود.
بر اساس اعلام کنسول جهانی انرژی (World Energy Council)، برای نخستین بار در سال گذشته، عدم قطعیت قیمتهای انرژی بیش از نگرانیها درباره نتایج گفتوگوهای جهانی درباره تغییرات آبوهوا، به عنوان بزرگترین نگرانی رهبران انرژی مطرح بوده است. نه فقط از جنبه معجزه رویداده در مورد نفت و گاز شیل، که بهطور کلی، کاهش قیمت باعث شده تا توجهات به این موضوع افزایش یافته و بازارها سعی کنند نحوه و سرعت عکسالعمل عرضه به کاهش تولید نفت ایالات متحده را به دقت رصد کنند.
حرکت آمریکا به سمت استقلال انرژی (حداقل به صورت موقت) ادامه یافت و تاثیرات گسترده و عمیقی را در بازارهای جهانی انرژی طی سال گذشته بر جای گذاشت. تحولات عظیم جریان تجارت جهانی و ترکیب انرژی (Energy Mix) یک موضوع مهم بوده که پایهگذار بسیاری از انتقالات در رتبهبندیهای امسال شده است. رتبهبندی جهانی 250 شرکت برتر انرژی پلاتس در امسال، با در نظر گرفتن این نکته که تولیدکنندگان و تامینکنندگان آمریکا در حال پیشی گرفتن از همتایان جهانی خود هستند، نشاندهنده چشمانداز روشنتر انقلاب انرژی آمریکاست. جایگزینی زغالسنگ با گاز در ترکیب تولید برق آمریکا، موجب ورود گسترده زغالسنگ ارزان از آمریکا به اروپا شد؛ قارهای که در آن برخی از کارخانجات مدرن گاز متوقف شدند. همزمان، تقاضای جهانی زغالسنگ از حرکت بازماند. زغالسنگ تنها سوختی بود که با کاهش عرضه مواجه شد.
در آسیا، کاهش قیمت نفت موهبتی برای بزرگترین کشورهای واردکننده انرژی بود و بازارهای منطقهای، ذینفعان اصلی کاهش هزینههای انرژی به شمار میرفتند. در حالی که سقوط قیمت نفت احتمالاً به رشد اقتصادهای آسیا-پاسیفیک کمک کرده است، تولیدکنندگان نفت و گاز منطقه تاکنون منافع اندکی از افزایش تقاضا و درآمدها بهدست آوردهاند.
با آغاز فاصله گرفتن اقتصاد چین از بخشهای انرژیبر، رشد تقاضای این کشور طی سال گذشته به کمترین سطح آن از 1998تاکنون رسید. با وجود کاهش سرعت رشد، چین کماکان به عنوان کشوری که از نظر سرانه مصرف انرژی در جهان اول است، نقطه ثقل تقاضای انرژی جهان باقی ماند. در سال 2014، رشد اقتصادی چین 4 /7 درصد بود که کمترین رقم در 24 سال گذشته و پایینتر از نرخ 7 /7درصدی سال 2013 به شمار میرود.
طی سال 2014 مسائل ژئوپولتیک نیز از نقش محوری بیشتری برخوردار بود. نگرانیهای شکلگرفته پیرامون بحران اوکراین و تحریمهای غربی علیه روسیه، باعث شد بزرگترین تولیدکننده نفت خام جهان به سمت ایجاد همپیوندیهای جدیدی جهت عرضه به مصرفکنندگان آسیایی حرکت کند؛ مصرفکنندگانی که روابط آنها با روسیه کمتر از دیگران خصمانه است. طی سال گذشته ارزش روبل در مقابل دلار 40 درصد کاهش یافت و آرزوهای بازیگران انرژی متکی بر این پول بر باد رفت.