نوشته‌ها

مهار غول

/0 دیدگاه /در /توسط

تورم نقطه‌به‌نقطه طی یک سال 30 درصد کاهش یافت

«یکی از اشتباهات دولت یازدهم را این دانسته‌اند که همه توان خود را برای مهار تورم گذاشته در حالی که رکود به مراتب خطرناک‌تر از تورم است. البته اصل این اظهارنظر درست است، اما در جامعه‌ای که تورم نقطه‌به‌نقطه‌اش 45 درصد است و چندان روزنه امیدی نیست که آینده روشن‌تری را ببیند، کدام سرمایه‌گذار جرات سرمایه‌گذاری در آنجا را پیدا می‌کند.» این خلاصه‌ای از اولویت‌بندی در سیاستگذاری اقتصادی دولت طی سال گذشته است که دستاورد اصلی آن کاهش تورم نقطه‌به‌نقطه از 44 درصد در تیرماه 1392 به 6/14 درصد در تیرماه 1393 است؛ کاهشی که به عقیده کارشناسان، بزرگ‌ترین موفقیت اقتصادی روحانی و شاید یکی از مهم‌ترین بخش‌های بیلان کاری او را رقم زده است.

روایت بانک مرکزی
بر اساس آخرین گزارش بانک مرکزی، شاخص تورم در تیرماه امسال به 8/196 درصد رسید. این شاخص در تیرماه سال گذشته 7‌/‌171 درصد بود و نشان می‌دهد تورم نقطه‌به‌نقطه طی مدت مذکور 6/14 درصد بوده است؛ یعنی کاهش 4/29‌درصدی تورم نقطه‌به‌نقطه طی یک سال. نرخ تورم طی 12 ‌ماها منتهی به تیر امسال نسبت به 12 ماه منتهی به تیر سال گذشته نیز 3/25 درصد بوده است که در مقایسه با رقم مشابه 5/37‌درصدی در تیر سال 1392، نشان از کاهش 2/12‌درصدی در تورم یک‌ساله دارد. بر اساس هدف‌گذاری دولت، قرار بود تورم سال گذشته در سقف 35 درصد مهار شود که این‌گونه شد و تورم به 7/34 درصد رسید. طی یک سال گذشته تورم ماهانه در سقف حداکثر 7/1 درصد مهار شد. کمترین رقم مربوط به بهمن 1392 با 4/0 درصد و بیشترین مربوط به ماه‌های شهریور 1392 و خرداد 1393 با 7/1 درصد بود. ثبت این ارقام در حالی است که طی یک‌سال منتهی به تیر 1392، تورم ماهانه در اغلب موارد بالاتر از دو درصد بود و در بهمن 1391 رقم نسبتاً کم‌سابقه 3/5 درصد تورم طی یک ماه نیز به ثبت رسید. بر اساس اعلام بانک مرکزی، بیشترین تورم نقطه‌به‌نقطه طی سال اخیر (که در واقع بیشترین تورم نقطه‌به‌نقطه در چند سال اخیر به شمار می‌رود) در خرداد سال گذشته با نرخ 1/45 درصد ثبت شده است.

روایت مرکز آمار ایران
مرکز آمار ایران، روایت نسبتاً مشابهی از وضعیت تورم طی یک سال اخیر دارد. بر این اساس، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه در تیر امسال نسبت به تیر سال پیش، 8/14 درصد است که کاهش 3/24‌درصدی نسبت به رقم مشابه سال قبل نشان می‌دهد. تورم سالانه در تیر امسال نسبت به تیر سال قبل نیز 2/24 بوده که نسبت به رقم 9/33 درصد در تیر سال قبل، کاهش بیش از 9‌درصدی را نشان می‌دهد. گزارش مرکز آمار، تورم ماهانه در تیر امسال را 5/2 درصد اعلام کرده است که بالاترین رقم در یک سال اخیر به شمار می‌رود و در صورت تداوم می‌تواند روند نزولی تورم را متوقف کند. با وجود این، تورم ماهانه اعلامی در اغلب ماه‌های یک سال اخیر کمتر از دو درصد بوده که کمترین آن در بهمن 1392 معادل 1/0 درصد گزارش شده است. این در حالی است که در یک سال پیش از آن، تورم در اغلب موارد بالای دو درصد بود و در مهر 1391 به رکورد کم‌سابقه 1/5 درصد رسید. بر اساس اعلام مرکز آمار، بیشترین تورم نقطه‌به‌نقطه طی سال اخیر (که در واقع بیشترین تورم نقطه‌به‌نقطه در چند سال اخیر به شمار می‌رود) در خرداد سال گذشته با نرخ 2/41 درصد ثبت شده است.

انضباط به جای انقباض
به گفته سیف، کاهش تورم در روش‌های طبیعی از طریق انضباط نقدینگی حاصل می‌شود اما انقباض نقدینگی در شرایطی که اقتصاد با رکود تورمی مواجه است، رکود را تشدید می‌کند. با سیاست‌های در پیش‌گرفته شده، نقدینگی در پایان خرداد امسال به 617 هزار و 950 میلیارد تومان رسید که رشد بیش از 30‌درصدی را نسبت به ماه مشابه سال قبل نشان می‌دهد. این رقم در خرداد 1392 نسبت به 1391 رشد 5/25‌درصدی داشته است. افزایش رشد نقدینگی نسبت به مدت مشابه قبلی، در صورت تداوم می‌تواند بر کنترل تورم که در ماه‌های اخیر صورت گرفته است، تاثیر منفی بگذارد.

منتشرشده در شماره 100 تجارت فردا

ثبات نسبی بیکاری

/0 دیدگاه /در /توسط

نرخ بیکاری بهار به 7/10 درصد افزایش یافت

آخرین گزارش منتشر‌شده توسط مرکز آمار ایران در بهار امسال، نشان می‌دهد نرخ بیکاری (نرخ بیکاری جمعیت 10‌ساله و بیشتر) در بهار 1393 معادل 7/10 درصد بوده است. این رقم در سال 1392 معادل 4/10 درصد گزارش شده است که نشان از افزایش 3/0‌درصدی نرخ بیکاری بهار امسال نسبت به متوسط سال 1392 دارد. در مقایسه نرخ بیکاری بهار با آمارهای فصلی نیز باید گفت در سال گذشته نرخ بیکاری زمستان 5/10 درصد، پاییز 3/10 درصد و تابستان 4/10 درصد بوده است.

بیکاری جوانان و زنان
نرخ بیکاری جوانان همچنان در سطوح بالاتر از 20 درصد قرار دارد: برای جوانان 15 تا 24 سال، نرخ مذکور 8/24 درصد گزارش شده است که همچون نرخ بیکاری کشوری، در نقاط شهری بالاتر از نقاط روستایی است. در بهار امسال، 5/28 درصد از جوانان شهری و 9/17 درصد از جوانان روستایی بین 15 تا 24 سال بیکار بوده‌اند. نرخ بیکاری جوانان 15 تا 29 سال، کمتر از ارقام پیشین بوده است: 2/22 درصد. در بازه سنی مذکور بیکاری جوانان شهری 8/24 درصد و بیکاری جوانان روستایی 9/15 درصد گزارش شده است. شکاف نابرابری نرخ بیکاری علاوه بر نقاط روستایی و شهری، بین مردان و زنان نیز به صورت نسبتاً گسترده‌ای مشاهده می‌شود.
در بهار امسال، 9 درصد مردان و 4/19 درصد بیکار بوده‌اند که این یعنی نرخ بیکاری زنان بیش از دو برابر مردان بوده است. ارقام مذکور، برای جمعیت بالاتر از 10 سال و بالاتر از 15 سال یکسان گزارش شده است. نسبت بیش از دوبرابری بیکاری مردان و زنان، برای جوانان نیز پابرجاست: در گروه سنی بین 15 تا 24 سال، 21 درصد مردان و 4/43 درصد زنان بیکار بوده‌اند. نرخ بیکاری برای گروه سنی 15 تا 29 سال به ترتیب 9/17 درصد و 6/41 درصد گزارش شده است.

سهم 50‌درصدی بخش خدمات
بر اساس آمارهای مرکز آمار ایران، سهم اشتغال در بخش خدمات کشور 3/47 درصد بوده است که بالاترین سهم در میان سه بخش اصلی به شمار می‌رود. این رقم برای بخش‌های صنعت و کشاورزی به ترتیب 33 درصد و 6/19 درصد است. سهم اشتغال بخش‌ها در نقاط روستایی و شهری تفاوت اساسی دارد. در نقاط شهری، خدمات با 4/58 درصد سهم بیشترین نقش را در اشتغال دارد و بعد از آن به ترتیب بخش‌های صنعت با 1/36 درصد و کشاورزی با 5/5 درصد قرار دارند. در نقاط روستایی، این ترتیب کاملاً وارونه است: بخش کشاورزی با 7/52 درصد بیشترین سهم را دارد و بعد از آن بخش‌های صنعت با 26 درصد و خدمات با 3/21 درصد قرار دارند.

توزیع بیکاری در استان‌ها
باوجود متوسط 7/10‌درصدی نرخ بیکاری کل کشور، توزیع این نرخ در کل کشور یکنواخت نیست و بازه بیش از 13‌درصدی را دربر می‌گیرد. بیشترین نرخ بیکاری متعلق به استان لرستان با 3/20 درصد است. بعد از استان لرستان، به ترتیب استان‌های سمنان با 4/17 درصد، چهارمحال و بختیاری با 9/16 درصد، کرمانشاه و کهگیلویه و بویراحمد با 7/14 درصد و هرمزگان با 8/13 درصد قرار دارند. در نقطه مقابل استان‌های تهران و مرکزی با نرخ بیکاری 2/7 درصد، کمترین درصد بیکاری را در کشور دارند. بعد از استان‌های مذکور به لحاظ پایین بودن نرخ بیکاری، استان‌های یزد با 3/7 درصد، کرمان با 4/7 درصد، خراسان جنوبی با 4/8 درصد، آذربایجان غربی با 5/8 درصد و همدان با 7/8 درصد قرار دارند.

نرخ مشارکت اقتصادی
وضعیت اشتغال را از طریق نرخ مشارکت اقتصادی نیز می‌توان پایش کرد که نشان‌دهنده درصد افرادی است که در سن کار قرار دارند و به لحاظ اقتصادی فعال به شمار می‌روند. نرخ فعالیت اقتصادی در بهار سال جاری 1/37 درصد بوده است که نسبت به متوسط 6/37‌درصدی سال گذشته، کاهش 5/0‌درصدی را نشان می‌دهد. این رقم در تابستان، پاییز و زمستان سال گذشته به ترتیب 1/39 درصد، 7/36 درصد و 4/35 درصد بوده است. بر اساس آمارها در بهار امسال نرخ فعالیت اقتصادی مردان 62 درصد و زنان 2/12 درصد بوده است که از تفاوت قابل توجه نرخ مشارکت بین دو جنس حکایت می‌کند.

منتشرشده در شماره 100 تجارت فردا

پیشی گرفتن هزینه از درآمد

/0 دیدگاه /در /توسط

شکاف هزینه و درآمد خانوارهای شهری به 160 هزار تومان رسید

براساس گزارش مرکز آمار ایران، متوسط هزینه کل خالص یک خانوار شهری در سال 1392 . 603/20 میلیون تومان بوده است که در مقایسه با درآمد 441/20 میلیون‌تومانی هر خانوار، نشان‌دهنده کسری 162 هزارتومانی دخل و خرج خانوار شهری است. این کسری برای خانوارهای روستایی، بیش از پنج برابر یعنی معادل 860 هزار تومان برآورد می‌شود. هزینه خالص خانوارهای روستایی در سال 1392 معادل 960/12 میلیون تومان و درآمد معادل 095/12 میلیون تومان گزارش شده است. اگرچه تراز درآمد و هزینه خانوار روستایی در سال 1391 نیز با کسری مواجه بود، اما برای خانوارهای شهری مازاد قریب به 300 هزارتومانی در این بخش وجود داشت که در سال 1392 جای خود را به کسری داد.

رشد کم‌سابقه 25‌درصدی هزینه‌ها
مقایسه هزینه‌های سال 1392 خانوار شهری با رقم 428/16 میلیون‌تومانی سال 1391، رشد 4/25‌درصدی نشان می‌دهد. در مقابل، درآمدهای خانوار شهری 2/22 درصد افزایش یافته است. نتیجه این امر آن شده است که مازاد درآمد سال 1391 جای خود را به کسری در سال 1392 داد. برای خانوارهای روستایی، رشد هزینه نسبت به رقم 818/10 میلیون‌تومانی سال 1391، برابر 8/19 درصد بوده است. درآمد خانوار روستایی در سال 1392 نسبت به 128/10 میلیون تومان در سال 1391، به میزان 4/19 درصد افزایش پیدا کرد که نتیجه آن افزایش کسری تراز درآمد و هزینه خانوار روستایی از 690 هزار تومان در سال 1391 به 865 هزار تومان در سال 1392 بود. مقایسه رشد هزینه خانوارهای شهری با ارقام سال‌های اخیر نشان از افزایش قابل توجه هزینه‌ها طی سال 1392 دارد. رشد هزینه در سال 1389 معادل 6/14 درصد، در سال 1390 برابر 7/16 درصد و در سال 1391 معادل 8/23 درصد بود. تمامی ارقام کمتر از افزایش 4/25 درصد سال 1392 هستند. برای خانوارهای روستایی وضعیت به این صورت نیست. در سال 1389 رشد هزینه معادل 5/15 درصد، در سال 1390 مساوی 6/22 درصد و در سال 1391 برابر 8/28 درصد بوده است که برخی از نرخ‌های مذکور، بیش از نرخ رشد 8/19‌درصدی سال 1392 هستند.

سهم هزینه‌ها
بر اساس آمارهای سال 1392، بخش اعظم هزینه‌های خانوار شهری یعنی بیش از 73 درصد معادل 110/15 میلیون تومان را اقلام غیرخوراکی تشکیل می‌دهند. این بخش برای خانوارهای روستایی کمتر از 57 درصد یعنی 350/7 میلیون تومان است. بقیه هزینه خانوارها مصروف اقلام خوراکی و دخانی می‌شود. برای خانوار شهری، اصلی‌ترین اقلام خوراکی سبد خانوار در سال 1392 عبارت بودند از: گوشت با سهم 9/21 درصد، آرد، رشته، غلات، نان و فرآورده‌های آن با 3/21 درصد و میوه‌ها و سبزی‌ها با 4/18 درصد. اصلی‌ترین اقلام غیرخوراکی هم عبارت بودند از: مسکن با 2/45 درصد، حمل‌ونقل ‌و ارتباطات با 3/14 درصد و بهداشت و درمان با 6/12 درصد. برای خانوار روستایی، آرد، رشته، غلات، نان و فرآورده‌های آن با 8/24 درصد، گوشت با 21 درصد و شیر و فرآورده‌های آن و تخم پرندگان با 5/10 درصد اصلی‌ترین اقلام خوراکی سبد بوده‌اند و مسکن با 7/27 درصد، حمل‌ونقل و ارتباطات با 9/19 درصد و بهداشت و درمان با 8/14 درصد عمده هزینه‌های غیرخوراکی را تشکیل می‌داده‌اند.

کاهش ضریب جینی
در گزارش مرکز آمار پیرامون هزینه و درآمد خانوارها، ضریب جینی نیز مورد بررسی قرار گرفته است. آمارها نشان از کاهش ضریب جینی (بهبود برابری درآمدی) طی سال 1392 دارد. ضریب جینی در سال 1391 معادل 3659/0 بود که در سال 1392 به 3650/0 کاهش یافت. کاهش ضریب جینی در بخش روستایی محسوس‌تر از بخش شهری بوده است. در بخش شهری، ضریب جینی از 3542/0 در سال 1391 به 3513/0 در سال 1392 رسید و این در حالی بود که طی دوره مذکور، عدد مذکور در بخشی روستایی از 3347/0 به 3243/0 کاهش یافت. روند کاهشی ضریب جینی در ادامه کاهش روند مذکور طی سال‌های اخیر ارزیابی می‌شود که ضریب جینی کشور از 4111/0 در سال 1388 به 3650/0 در سال 1392 رسیده است. نابرابری از طریق نسبت سهم 10 درصد ثروتمندترین به 10 درصد فقیرترین نیز قابل ارزیابی است که در سال 1388 نسبت مذکور 97/15 بوده و طی یک روند کاهشی در سال 1392 به 68/10 رسیده است. نسبت مذکور در مناطق شهری 52/9 و در مناطق روستایی 23/8 بوده است.

منتشرشده در شماره 100 تجارت فردا

کاهش تورم تولیدکننده به یک‌سوم

/0 دیدگاه /در /توسط

رشد شاخص بهای تولیدکننده در تیر امسال به 6/16 درصد رسید

شاخص بهای تولیدکننده، اگرچه به اندازه شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی (تورم) در میان عموم مردم مورد توجه قرار نمی‌گیرد، اما از آنجا که با بررسی آن می‌توان تخمینی از روند تورم به دست آورد حائز اهمیت به شمار می‌رود. براساس گزارش بانک مرکزی، شاخص مذکور در تیر امسال نسبت به خرداد، 5/1 درصد و نسبت به تیر سال قبل، 6/16 درصد افزایش یافته است. در تیر سال گذشته، شاخص مذکور نسبت به تیر 1391 معادل 1/48 درصد رشد نشان می‌داد و این یعنی رشد شاخص در تیر امسال نسبت به ماه مشابه سال قبل، یک‌سوم رشد شاخص در تیر سال قبل نسبت به تیر 1391 بوده است. شاخص مذکور در خرداد امسال نسبت به خرداد سال قبل، 2/19 درصد افزایش یافته است و این یعنی در تیر امسال روند رشد شاخص، نزولی بوده است.

کمترین رشد شاخص در صنعت
شاخص بهای تولیدکننده در هشت گروه اصلی بررسی می‌شود. در خرداد امسال، «گروه حمل‌ونقل، انبارداری و ارتباطات» با 7/33 درصد رشد نسبت به ماه مشابه سال قبل، شاهد بیشترین درصد افزایش بود. گروه‌های «کشاورزی، شکار و جنگلداری» با 8/27 درصد و «بهداشت و مددکاری اجتماعی» با 2/26 درصد رشد، در رتبه‌های بعدی قرار داشتند. گروه «بهداشت و مددکاری اجتماعی» همزمان شاهد بیشترین افزایش ماهانه شاخص بهای تولیدکننده در خرداد امسال با نرخ 6/5 درصد بود. در نقطه مقابل، گروه «ساخت (صنعت)» شاهد کمترین رشد به میزان 9/11 درصد بود. به لحاظ رشد شاخص در یک‌ساله منتهی به خرداد 1392 نسبت به یک‌ساله منتهی به خرداد 1391 نیز گروه اصلی «ماهیگیری» با 6/41 درصد، «کشاورزی، شکار و جنگلداری» با 6/40 درصد و «بهداشت و مددکاری اجتماعی» با 4/34 درصد در رتبه‌های اول تا سوم قرار دارند. شاخص بهای تولیدکننده در سه گروه اختصاصی نیز بررسی می‌شود که هشت گروه اصلی در میان آنها توزیع شده‌اند: «کشاورزی، شکار، جنگلداری و ماهیگیری» با ضریب اهمیت 98/21 درصد، «ساخت (صنعت)» با ضریب اهمیت 06/48 درصد و «خدمات» با ضریب اهمیت 96/29 درصد. رشد شاخص بهای تولیدکننده در خرداد امسال نسبت به خرداد سال قبل برای سه گروه اختصاصی مذکور به ترتیب 4/27 درصد، 9/11 درصد و 1/29 درصد بوده است. به لحاظ تورم ماهانه نسبت به اردیبهشت گروه «کشاورزی، شکار، جنگلداری و ماهیگیری» شاهد تورم منفی 8/0، گروه «ساخت (صنعت)» شاهد تورم 7/0 درصد و گروه «خدمات» شاهد تورم دو درصد بوده است.

روایت مرکز آمار
مرکز آمار ایران اخیراً شاخص قیمت تولیدکننده را برای بخش‌های صنعت و معدن در سال 1392 به تفکیک فصول مختلف اعلام کرده است. بر این اساس و در بخش صنعت، در بهار سال 1392 شاخص مذکور نسبت به فصل مشابه سال پیش از آن، 9/48 درصد افزایش نشان می‌داد. این رقم در تابستان به 4/36 درصد کاهش یافت و در پاییز به 6/20 درصد رسید. روند کاهشی شاخص مذکور در زمستان نیز ادامه پیدا کرد و درصد تغییر در زمستان 1392 نسبت به زمستان 1391 به 1/13 رسید. در بخش صنعت، «صنایع مواد غذایی و آشامیدنی» دارای بیشترین ضریب اهمیت به میزان 6/37 درصد است. در زمستان 1392، شاخص قیمت تولیدکننده این صنایع نسبت به زمستان سال 1391 رشدی معادل 2/15 درصد را تجربه کرد. در مقایسه با سال پیش از آن باید گفت این شاخص در زمستان 1391 معادل 1/58 درصد بوده است. بعد از صنایع مواد غذایی و آشامیدنی، گروه «تولید فلزات اساسی» با ضریب اهمیت 8/9 درصد قرار دارد که شاخص آن در زمستان 1392 نسبت به زمستان 1391، معادل 3/1 درصد رشد داشته است. رشد شاخص مذکور در زمستان 1391 نسبت به زمستان 1390 معادل 1/77 درصد بوده است. مشابه کاهش تغییر شاخص بخش صنعت، با شیبی کمتر در بخش معدن نیز حاکم بوده است. در بهار 1392، شاخص قیمت تولیدکننده بخش معدن نسبت به فصل مشابه سال 1391 معادل 4/26 درصد افزایش یافت که این افزایش با روند نزولی، در تابستان به 8/25 درصد، در پاییز به 1/26 درصد و در زمستان به 6/22 درصد رسید. با وجود این روند نزولی، شاخص مذکور در زمستان 1392 هنوز کماکان بالاتر از سطح زمستان 1391 یعنی 3/21 درصد قرار داشت.

منتشرشده در شماره 100 تجارت فردا